چکیده: هنگام بررسی یک کارآزمایی بالینی آموخته ایم که جهت ارزیابی میزان دقت بررسی به عدد P مراجعه و هر چه کمتر بود، کارآزمایی با دقت بیشتری انجام شده است. مفهوم عدد P چیست و چگونه محاسبه می شود؟

روش های ترجمه ضرب المثل ها و کنایات به عنوان بخشی از زبان و فرهنگ، نقش بسزایی را در برقراری ارتباطات ایفا می کند، علی رغم اینکه برخی بازتاب های فرهنگی گاهی در تعابیر یاد شده به دلیل به کارگیری روش های نامناسب در ترجمه مورد غفلت قرار می گیرند.از آنجا که یکی از اهداف ترجمه، ایجاد و ارتقا ارتباط بین فرهنگ هاست نادیده گرفتن جنبه های فرهنگی متون در ترجمه می تواند موجب کاهش ارزش های علمی و فرهنگی آثار ترجمه شده باشد.مقاله حاضر در صدد تبیین این مشکل و ارایه برخی راه حل هاست.

ارزش ها نقشی اساسی در تبیین، کنترل، هدایت و پیش بینی کنش های افراد ایفا می کنند و شیوه جهت گیری، کنش و تعامل آن ها را نسبت به سایر افراد تعیین و هدایت می کنند. بنابراین با توجه به اهمیت ارزش ها در تعیین و هدایت رفتار و تعاملات اجتماعی در جامعه، بررسی موضوع این مقاله به ویژه در جوامع چندفرهنگی مانند شهر بندرعباس، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. این مقاله در صدد است با بهره گیری از نظریه های مربوط به تغییرات فرهنگی، ضمن شناخت وضعیت سنخ های ارزشی در بین اعضای خانواده ایرانی (والدین و فرزندان)، به بررسی تغییرات فرهنگی در خانواده بپردازد. داده های این تحقیق با تکمیل 393 پرسشنامه (200 نفر والدین و 193 نفر فرزندان) به روش مصاحبه حضوری، از خانوارهای ساکن در شهر بندرعباس، گردآوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از بررسی وضعیت سنخ های ارزشی، نشان می دهند که هم والدین و هم فرزندان، ارزش های مادی را نسبت به ارزش های فرامادی، در اولویت بالاتری قرار می دهند. هم چنین نتایج نشان داد، میزان رضایت از زندگی، تعامل اجتماعی و احساس خوشبختی فرزندان، بیشتر از والدین است و در مقابل والدین بیشتر به ارزش های مذهبی و خانوادگی توجه دارند. این مساله احتمالا به دلیل تاکید بیشتر والدین بر ارزش های سنتی، مذهبی و خانوادگی باشد که خود نیز، تحت تاثیر شرایط اجتماعی شدن افراد در دوران اولیه زندگی اشان است. در یک جمع بندی کلی می توان گفت، به دلیل برآورده نشدن نیازهای اولیه افراد در هر دو گروه از پاسخگویان (والدین و فرزندان)، اولویت های ارزشی بیشتر به سمت ارزش های مادی گرایش دارد. در واقع علی رغم ظهور و نمود بعد سخت توسعه در جامعه آماری، بعد نرم توسعه (تغییرات فرهنگی و ارزشی متناسب) هنوز تحقق نیافته است.

تحلیل نوع مداخلات و ویژگی های آن، به عنوان راهی برای درک بهتر آثار و ارزش های تاریخی فرهنگی، در جهت تصمیم گیری متناسب حفاظتی و مرمتی است. تاق بستان به عنوان یکی از نمونه های موردی در مطالعه مداخلات صورت گرفته در آثار تاریخی ایران، نمونه ای از دخالت های انسانی در محوطه های تاریخی ایران است. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، سیر مداخلات تاق بستان براساس شواهد و مدارک کتابخانه ای و میدانی موجود، بررسی و با نظریات و مفاهیم بین المللی حفاظت و مرمت تطبیق و تحلیل شده اند. هدف از این پژوهش درک و نقد مداخله های صورت گرفته در آثار صخره ای تاق بستان و محوطه بلافصل آن ها،  برای روشن تر شدن اقدامات انجام شده و پیشگیری از خطاهای احتمالی حفاظت و مرمت های آینده است. در تحلیل یافته ها مشخص شد که در مداخلات تاق بستان، برخی از آن ها مانند مداخلات دوره قاجار، منجر به خلق یک منظر فرهنگی شده و برخی تخریبی و برخی با رویکرد اقدامات حفاظتی، سبب آشکار شدن ارزش های اثر، طی زمان شده اند. مداخله با رویکرد حفاظتی از دوره پهلوی اول آغاز و هنوز ادامه دارد؛ مداخلات سال های 1390 تا 1396 گرچه رویکرد حفاظتی داشته اند اما با نادیده گرفتن اصول حفاظت و مرمت سبب از بین رفتن شواهد و مدارک تاریخی، منظر فرهنگی، اصالت و یکپارچگی اثر و رویکردی غلط نسبت مفهوم «حداقل مداخله» و اجرای روش های مرمت با رویکرد پاکسازی تاریخی شده اند. از نتایج به دست آمده در این پژوهش، درک ضرورت برخورداری از مبانی نظری شفاف در مداخلات، مبتنی بر نظریه ها، اسناد ملی و بین المللی حفاظت و مرمت، و اهمیت تصویب آن پیش از انجام اقدامات اجرایی است.

حضرت رسول اکرم (ص) می فرمایند: "سخنانی که از من می شنوید، ضبط و نگهداری کنید و به نسل های آینده تحویل بدهید". در این فرمایش نورانی برخی اشارات از جمله، پاسداری از ارزش و احترام به گذشته و احترام به آینده استنباط و تحصیل می شوند. جلوه های هویت در آثار گذشته، خصوصا معماری، خود، گونه ای از ارزش است و حفظ این ارزش، احترام به امروز و احترام به گذشته و احترام به آینده است و با عناصر نااندیشیده مانده اش منبعی برای تفکر و تعقل و واسطه ای برای دانستن و آگاهی می باشد. معماری ارزشمند گذشته ایران یا به عبارتی میراث فرهنگی- معماری، این تجلی اندیشه و جلوه های حقیقت می تواند وسعت دامنه آگاهی نظام آموزشی آموزش معماری را افزایش دهد. نظام آموزشی آموزش معماری باید فرصت های بهره برداری از این منظومه های آگاهی را در امر آموزش معماری فراهم نماید. لذا سامانه آموزش معماری باید در جهت تقویت پیوستگی هویت معماری با باور به آگاهی مرکب از میراث فرهنگی- معماری و با توجه به ابعاد مختلف آموزشی آموزش معماری، میراث فرهنگی- معماری را به عنوان «فرازبان معماری معاصر» شناخته و آن را سرلوحه آموزش معماری قرار دهد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش نوع نظام ارزشی افراد در مصرف کالاهای فرهنگی، در شهر کرمانشاه و در سال 1398 بوده است. روش انجام پژوهش، پیمایشی و روش گردآوری داده ها پرسش نامه بوده است. جامعۀ آماری این پژوهش، افراد 20 سال و بیشتر شهر کرمانشاه بوده است. حجم نمونۀ 350 نفر که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده اند. یافته ها نشان داده است که میزان مصرف فرهنگی در شهر کرمانشاه متوسط بوده است و پاسخ گویان مجرد، تحصیل کرده و ساکن در محلات متوسط مصرف فرهنگی بیشتری داشته اند. میانگین نمرۀ نظام ارزشی اقتصادی و اجتماعی پاسخ گویان بیش از میانگین نمرۀ نظام ارزشی سیاسی و مذهبی آنان بوده است. میانگین نمرۀ نظام ارزشی اقتصادی و مصرف فرهنگی در زنان، افراد مجرد، محلات سطح متوسط و سنین پایین تر، بیشتر بوده و در محلات پایین شهر، افراد متأهل و سنین بالاتر، ارزش های اجتماعی بیشتر و مصرف فرهنگی کمتر بوده است. میزان مصرف فرهنگی افراد دارای نمرۀ نظام ارزشی سیاسی و اقتصادی بالاتر، بیشتر بوده است. اما میزان مصرف فرهنگی در افرادی که نمرۀ نظام ارزشی اجتماعی و مذهبی آنان بیشتر بوده، کمتر بوده است. از بین متغیرهای زمینه ای ، تحصیلات مهم ترین عامل مؤثر بر نوع نظام ارزشی و در نتیجه بر نوع و میزان مصرف فرهنگی افراد بوده است. براساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که نظام ارزشی افراد در میزان مصرف فرهنگی آنان نقش دارد.

مقدمه: خدمات اکوسیستم فرهنگی به عنوان یکی از اجزای خدمات اکوسیستم، مزایای نامشهود انسان از اکوسیستم ­ها است که نقش اساسی در ارتقای رفاه انسان ایفا می کند. تغییرات سریع کاربری اراضی با آسیب به دارایی های اکولوژیک در حوزه آبخیز شهر ایلام باعث کاهش ظرفیت خدمات اکوسیستم فرهنگی از جمله کیفیت زیبایی ­شناختی شده است. بنابراین ارزیابی عرضه خدمت اکوسیستمی زیبایی­ شناختی که نشان­ دهنده­ ی تنوع­زیستی در مناطق شهری و شرایط مطلوب برای زندگی است، برای گنجاندن در برنامه­ های آمایشی شهر ایلام در راستای اقدامات مدیریتی مناسب امری ضروری محسوب می ­شود. بدین منظور در پژوهش حاضر، یک رویکرد یکپارچه برای تهیه نقشه زیبایی­ شناختی با هدف نمایش توزیع مکانی عرضه خدمت زیبایی ­شناختی در حوضه آبخیز شهر ایلام ارائه شده است که نتایج آن می ­تواند تا حد زیادی بر برنامه ­ریزی و تصمیم­ گیری­ های مدیریتی در مورد توسعه آینده به سمت پایداری شهری با حفظ اکوسیستم ­های طبیعی تأثیر بگذارد.مواد و روش ها: توزیع فضایی عرضه خدمات اکوسیستمی زیبایی ­شناختی در حوزه آبخیز شهری ایلام با استفاده از 12 معیار بصری و اکولوژیک، شامل: شیب، ارتفاع، ژئومرفولوژی، کاربری اراضی، ویژگی­های زیستگاه، قابلیت دید مناطق پرتنوع، قابلیت دید جاده ­ها، قابلیت مناطق مسکونی، قابلیت دید رودخانه، قابلیت دید پارک، تیپ و تراکم پوشش گیاهی بررسی شد. برای تهیه لایه ­های قابلیت دید از دستور Viewshed در نرم­افزار TerrSet Idrisi استفاده شد. سپس لایه­ های ورودی با استفاده از توابع عضویت فازی­ و با استفاده از روش ترکیب خطی وزنی در سامانه ArcGIS10.8 ادغام شدند. در بین روش های تصمیم­ گیری چند معیاره، از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای اولویت بندی معیارها استفاده شد.نتایج: بر اساس نتایج فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و با توجه به نتایج کارشناسان در بین معیارهای ورودی، قابلیت دید رودخانه، تیپ گیاهی و قابلیت دید نقاط پرتنوع به ترتیب با مقادیر 14/0، 127/0 و 116/0 بیشترین وزن را به خود اختصاص دادند. از طرف دیگر کمترین اهمیت و وزن در معیار قابلیت دید جاده ­ها مشاهده شد. بر اساس نقشه نهایی کیفیت زیبایی­ شناختی، بهترین کیفیت این خدمت در قسمت­ هایی از شمال، شرق، جنوب شرقی و غرب حوضه آبخیز شهر ایلام است که این مکان­ ها دارای بهترین قابلیت دید رودخانه، قابلیت دید مناطق پرتنوع، ارتفاع زیاد تا متوسط و با پوشش غالب جنگلی هستند.بحث: نتایج این مطالعه نشان داد که مناطق با پوشش جنگلی و مناطق با کاربری­های انسانی به ترتیب بالاترین و پایین­ترین ظرفیت این خدمت در منطقه مورد مطالعه را دارند که حاکی از اهمیت کاربری­ های سبز طبیعی نسبت به کاربری­ های مصنوعی و انسان­ ساخت در ارائه خدمت زیبایی ­شناختی است. این نتایج نشان می دهد که ظرفیت اکوسیستم حوضه آبخیز شهر ایلام در ارائه خدمت زیبایی­ شناختی در مکان ­های مختلف متغیر است و تحت تأثیر عوامل مختلفی به ویژه تغییرات توپوگرافی و الگوی کاربری اراضی است. از این رو، جلوگیری از تغییر کاربری اراضی یک عامل مهم برای حفظ خدمات اکوسیستم است. زیرا تغییرات کاربری اراضی بر ظرفیت اکوسیستم برای تولید کالا و خدمات تأثیر می­ گذارد. همچنین نتایج این پژوهش با ارائه الگوی توزیع فضایی پتانسیل خدمت زیبایی­ شناختی می ­تواند برای تصمیم گیران، مدیران و برنامه­ ریزان شهری به منظور پایش و حفاظت از ارزش های زیبایی­ شناختی و اتخاذ استراتژی­ ها و برنامه­ ریزی­ های مدیریت منظر شهری در سیمای سرزمین منطقه مورد مطالعه مهم و مفید باشد.

شناخت ارزش هر پدیده ای ارتباطی مستقیم با اعتبار، آگاهی و خواست افرادی دارد که تلاش آن ها بر این امر استوار است که ارزش های پدیده ای را شناسایی و ارزیابی کنند. در این میان، آثار تاریخی از پدیده های ارزشمندی است که توانسته ارزش های فرهنگی، تاریخی، اجتماعی، مذهبی و... را در خود متجلی نماید. شناخت جامع ارزش های آثار تاریخی در راستای شناخت کامل فرهنگ و هویت آن جامعه ای است که آثار تاریخی در آن قرار دارد. چنین شناختی می تواند ابعاد مختلف جهان بینی انسان های جامعه را در دوره های تاریخی نمایان سازد.بنابراین، مساله اصلی پژوهش حاضر این است که در آثار تاریخی ارزش و مولفه های تاثیرگذار در شناخت و ارزیابی آن، دربردارنده چه مفهومی است. برای پاسخ به این پرسش نگارندگان نخست، ارزش را در دیدگاه های مختلف مورد پژوهش قرار دادند تا مولفه های تاثیرگذار بر شناسایی و ارزیابی آن مشخص گردد. سپس از طریق شناسایی مولفه های مذکور تلاش شد تا ارتباط ارزش با رویکرد مداخله مشخص شود.تحقیق پیش رو از گونه بنیادی- نظری است که مطالب آن با بهره گیری از روش استدلال منطقی بررسی شده است. اطلاعات لازم هم برای نگاشتن مقاله از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه ای به دست آمده است. تحلیل های به کار رفته در آن برای نتیجه گیری از نوع کیفی است.در نهایت، یافته های این مطالعات بیانگر آن بود که ارزش و ارزیابی آن در آثار تاریخی، فرایندی پویا است که متناسب با شرایط طبیعی و موقعیت زمانی در حال تغییر و دگرگونی است. همچنین درکنار مولفه های فرهنگی- تاریخی و کالبدی تاثیرگذار در ارزیابی ارزش، مساله ادارکات انسان از محیط پیرامون خود نیز در ارزیابی آن، تاثیرگذار است. ضمن اینکه، ارتباطی مستقیم بین شناخت و ارزیابی ارزش در آثار تاریخی و رویکرد مداخله وجود دارد.